Işıklı seçme konveyöründe aydınlatma ve operatör yerleşimi
Seçme konveyöründe ayıklamanın kalitesini operatörün dikkati kadar ışığın bant üzerindeki düzeni belirler. Yabancı cisim görünmüyorsa elle ayıklanamaz. Bu yüzden ışık, bant rengi, bant hızı ve operatörün durduğu yer birlikte düşünülür.
Işıklı seçme konveyörü ne iş yapar
Işıklı seçme konveyöründe ürün aydınlatılmış bir bant üzerinde ilerler. Araya karışmış yabancı cisimler LED ışık altında görünür hale gelir ve operatörler tarafından elle ayıklanır. Ürün sayfasında kuru üzüm, kuru incir ve hurma hatları için kullanıldığı belirtilir.
Gövde AISI 304 paslanmaz çeliktir. Ürünle temas eden bant gıda uyumlu PVC veya PU malzemedendir. Aydınlatma yüksek verimli LED sistemidir ve makinenin standart donanımıdır. Bant hızı frekans invertörü ile ayarlanabilir. Hız kontrolü isteğe bağlı donanım olarak listelenir.
Işık nereden gelmeli
Yabancı cismi görünür kılan şey ışığın şiddetinden çok geliş yönüdür. Tam tepeden gelen ışık ürünün altında gölge bırakmaz ama parlak yüzeylerde yansıma yapar. Çok yandan gelen ışık ise ürün kümelerinin arkasında gölge oluşturur ve küçük bir parça o gölgenin içinde kaybolabilir.
Pratik kural şudur: ışık bant genişliği boyunca eşit dağılmalı ve operatörün gözüne doğrudan yansımamalıdır. Bandın bir kenarı diğerinden loş kalırsa operatörler alışkanlıkla parlak olan kenara bakar ve loş kenardan geçen ürün daha az denetlenir.
- Bant boyunca ışık eşit olmalı, kenarlarda karanlık şerit kalmamalı.
- Parlak ve ıslak ürün yüzeylerinde yansıma operatörün göz hizasından uzakta kalmalı.
- Işık kaynağı ürüne yakınsa ürün ısınmamalı, soğuk ışık veren LED bu yüzden tercih edilir.
- Aydınlatma bölgesi operatörlerin durduğu bölgeyi kapsamalı, bölgenin dışına taşan ışık boşa gider.
Bant rengi ve ürün
Ayıklamada görünürlüğü bant ile cismin kontrastı sağlar. Koyu renkli kuru üzüm açık renkli bir bantta rahat görünür. Açık renkli bir cisim, örneğin bir kağıt parçası ya da plastik parça, aynı bantta ürüne göre daha zor seçilir. Ürün hangi renkteyse bant onunla zıt bir ton seçilirse göz yorulmadan daha fazla cisim fark edilir.
Bu seçim ürün grubuna göre yapılır. Aynı hatta hem koyu hem açık ürün işleniyorsa bant rengi bir uzlaşmadır ve ışığın düzeni bu yüzden daha da önem kazanır. Konu net değilse hat tasarlanırken denenecek ürün numunesiyle karar verilir.
Ürün tabakası ve bant hızı
Operatör yalnızca gördüğünü ayıklar. Ürün bantta üst üste yığılmışsa alttaki cisim hiç görünmez. Bu yüzden seçme konveyörü öncesinde ürünü tek tabaka halinde yayan bir besleme gerekir. Besleme dengesizse bir bölgede ürün kalın, başka bir bölgede seyrek akar ve operatör aralıklarla ya boğulur ya da boş kalır.
Bant hızı ayıklanacak cismin boyuna ve operatör sayısına göre seçilir. Hız arttıkça operatörün bir parçayı görüp elini uzatma süresi kısalır. Ürün sayfasında bant hızının frekans invertörü ile ayarlanabildiği yazar. Pratikte ayar, hattın ilk çalıştırılmasında en çok cisim yakalanan hıza göre yapılır, sonra ürün değiştiğinde yeniden bakılır. Kapasite değeri ürün sayfasında projeye özel belirlendiği için burada sayı verilmez.
Besleme dengesi için seçme konveyöründen önce bir dozajlama makinesi de kullanılabilir. Bunkerli dozaj konveyöründe elle boşaltılan ürün makinenin teknesine alınır, iç çapa sistemi ürünün tanelere ayrılmasına yardımcı olur ve ürün bir sonraki aşamaya dengeli biçimde iletilir. Kümelenmiş ürün seçme bandına ayrışmadan düşerse küme içindeki cisim görünmez. Bu yüzden dozaj ile seçme bandı arka arkaya dizildiğinde ürün bandın genişliğine tek tabaka halinde yayılır.
Operatör nerede durmalı
Operatörün konumu üç şeyi etkiler: bandı ne kadar rahat görmesi, ayıklanan cismi nereye atacağı ve vardiya boyunca yorulup yorulmadığı.
- Bandın iki yanında karşılıklı durulacaksa her operatöre bandın yarı genişliği düşer ve karşı tarafa uzanmak gerekmez.
- Çalışma yüksekliği projeye özel belirlenir. Yükseklik operatörün dirseği hafif bükük çalışabileceği bir seviyeye ayarlanmalıdır, çünkü fazla alçak ya da yüksek bant omuz ve sırtı yorar.
- Ayıklanan cisimler için bandın yanında bir toplama kabı bulunmalı. Operatör cismi bantın üstünden uzağa taşımak zorunda kalırsa gözünü banttan ayırır.
- Operatörler aynı noktaya yığılmamalı, bant boyunca aralıklı durmalı ki her biri ürünü farklı bir noktada görsün.
Bir operatör ayıklayamadığı cismi bırakırsa aşağıdaki operatör yakalar. Bu yüzden ard arda duran iki kişi tek bir kişiden daha fazla iş görür, ama ancak ışık her ikisinin bölgesinde de yeterliyse.
Temizlik ve bakım
Seçme konveyörü gıda hattında çalıştığı için bantın ve ışık gruplarının üzeri temiz tutulmalıdır. LED kapağının üstünde toz ve toz halinde ürün birikirse ışık düşer ve bandın bir bölgesi loşlaşır. Bu, operatörlerin fark etmeyeceği bir şekilde ayıklama kalitesini aşağı çeker. Vardiya başında ışığın bant boyunca eşit yandığına bakmak yeterli bir kontroldür.
Kontrol sisteminde PLC kontrollü ya da bağımsız çalışma seçeneği vardır. Hat başka makinelerle birlikte çalışıyorsa seçme konveyörü bunlarla aynı panelden durdurulup başlatılabilir. Bağımsız çalışan makine ise operatörlerin kendi ihtiyacına göre durdurulabilir.
Vardiya başında yapılacak kısa kontrol
Seçme hattı çoğu zaman günün sonuna kadar aynı ayarla çalışır, bu yüzden ilk dakikalardaki kontrol işe yarar.
- Bandı boş çalıştırın ve ışığın bant boyunca eşit olduğuna bakın.
- Bandın üstünde yapışmış ürün artığı ya da gövdeden düşmüş parça var mı diye bakın.
- Ayıklama kaplarının yerinde ve boş olduğunu kontrol edin.
- Bant hızı bir önceki ürüne göre ayarlıysa yeni ürün için küçük bir deneme yapın.
Bu dört kontrol birkaç dakika sürer ve vardiya boyunca görünmeyen bir ışık ya da hız hatasını baştan yakalar.
